Phak tawk le hmu tawk bak chu ei tiemhriet thil hai hi a ni el a mihriemin ei hriet. Ka phak tawka hnam (Vai?) dang hai laia ka'n zep ve tah naa hin, vawi tamtak chu ka mimal thiemna tlâwm leia mawl ka'n tina khawm a um tah a (a um mek bawk a). Chu ruol ruol chun, vawi tam duoi lo ka 'cultural upbringing kawl (savage)' lei hi niin ka hriet chieng hle bawk a:
Chetdan mawi (polite) neka 'nina ang anga inlang phawng phawng' ngaina lem,
Midang le inpawltlangnaa inzâ intawnna um bek loa inhmu 'hnam khat unau' na leia innamphek tlat,
'Umdan mawi' (manners) inchûk chu ningteluma ngai tlat. Chuonganga um mi hai chu 'anti kik kek' a ngai tlat,
Hme thing/ bu thing/ thuomhnaw inpurtawn hi inpawna thaa ngai lem leia intodel naw pawi ti nawnaa sip,
'Hawp le hmuom' thaw chu piengpui zalenna (birth right) anga ngai,
Limit um le limit boa fiemthaw thiem thiem hai chinlem boa lawm hlawna 'culture',
'Pa le pa seng seng' ti tawng châng leia thiemna var nei lem hai khawm zuk hmu 'pa le pa' tawpna ram,
'Tlawmngaina' hminga mihai phut tlatna lungril kawl,
Hril nikhuoa 'Hrisitien', tak rama 'tien' rak lo,
Naupang Sunday School-a thu tha inchûktirna kawnga 'faar kalas', upat hnunga zâwmna a um lêm naw khawma ngaikhaw lo,
Rethei khawma mi iengah hei ngai lo phawt phawt ding, 'pa seng seng' na ram,
Mihai hei inzâ der chu tlâwmthlaka la tlat,
Thawsuolna thua mi kuoma ngaidam inhni neka thi thlang lem,
Nupa inthe thil inzakuma ngaina um lona,
'Thlawi' ni leia inzum kaka umna ding san um der nawna ram,
'Sâwn/ zau nau' nei khawm 'Pathien mi pek' vawnga ngaina ram,
Mi khawsak hawiher en le lak harsa ti,
Thawsuok nei lo anni leia faa dawn, Anachu 'zawng Vai ruol' vawnga ngaina ram......
Ka cultural upbringing lo kawl leia 'mihriem laia zâwng', 'zâwng laia utrawk' hringnun hi a vangduoithlak ie!
L.H
13th March 2022 @1:06 am